Một trong những phương pháp dưỡng sinh giúp ngủ ngon, ngủ sâu giấc là "Sáng chải đầu, tối chải chân".
Hiểu đơn giản: "Sáng chải đầu, tối chải chân" là phương pháp dưỡng sinh Đông y giúp đả thông kinh mạch và tăng cường tuần hoàn máu.
"Sáng chải tóc" giúp đánh thức các dây thần kinh, giảm đau đầu.
"Tối chải lòng bàn chân" kích thích huyệt dũng tuyền, giúp thư giãn, giải tỏa căng thẳng và cải thiện chất lượng giấc ngủ.
Cách thực hiện phương pháp dưỡng sinh "Sáng chải đầu, tối chải chân"
Theo Bác sĩ Lê Hữu Tuấn là chuyên gia đầu ngành về Y học cổ truyền Việt Nam, nguyên là Phó Giám đốc Trung tâm Kỹ thuật cao tại Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương chỉ vài phút mỗi ngày nhưng nếu thực hiện đúng cách có thể trở thành một thói quen tốt để chăm sóc sức khỏe. Người thì trào ngược dạ dày kéo dài, mất ngủ triền miên, đau đầu, hoa mắt.... rất nên thử phương pháp dưỡng sinh này.
- "Chải đầu buổi sáng":
Dùng lược gỗ hoặc sừng chải nhẹ nhàng khoảng 50 - 100 lần từ trán ra sau gáy và hai bên thái dương.
Động tác này giúp kích thích các huyệt đạo, thúc đẩy lưu thông khí huyết và làm sảng khoái tinh thần.
- "Chải chân buổi tối"
Trước khi đi ngủ, ngâm chân với nước ấm, sau đó dùng tay hoặc con lăn gỗ massage và chải nhẹ lòng bàn chân.
Vùng lõm ở 1/3 trên lòng bàn chân (huyệt Dũng Tuyền) có liên kết chặt chẽ với lục phủ ngũ tạng, giúp điều hòa âm dương và chữa chứng mất ngủ rất hiệu quả
Tại sao nên thực hiện "Sáng chải đầu, tối chải chân"?
Nếu buổi sáng là lúc giúp khí huyết thăng lên thì buổi tối lại là thời điểm đưa khí huyết trở về bên trong để cơ thể nghỉ ngơi và phục hồi.
Chính vì thế, người xưa mới có câu "tối chải chân". Chữ "chải" ở đây không phải dùng lược, mà là dùng hai bàn tay xoa bóp, vuốt và day ấn lòng bàn chân cho đến khi nóng ấm.
Theo Đông y, bàn chân là nơi hội tụ của rất nhiều đường kinh quan trọng, đặc biệt là kinh Thận. Huyệt Dũng Tuyền nằm ở gan bàn chân chính là huyệt đầu tiên của kinh Thận.
Người xưa có câu: "Thận xuất vu Dũng Tuyền", ý nói khí của Thận thông ra từ huyệt này. Thận lại là gốc của tiên thiên, chủ tàng tinh, chủ cốt tủy, quyết định sức sống, quá trình lão hóa và khả năng phục hồi của cơ thể.
Vì vậy, chăm sóc đôi bàn chân cũng chính là đang chăm sóc Thận khí.
Sau cả một ngày làm việc, suy nghĩ và vận động, khí huyết thường dồn lên phía trên khiến nhiều cô bác xuất hiện các biểu hiện như đầu nóng, bứt rứt, khó ngủ, ngủ chập chờn, hay tỉnh giấc lúc nửa đêm hoặc thức dậy vẫn thấy mệt.
Đông y gọi tình trạng này là "thượng nhiệt hạ hàn", tức phần trên nóng nhưng phần dưới lại lạnh.
Lúc này, chỉ cần dùng lòng bàn tay xoa mạnh gan bàn chân, day huyệt Dũng Tuyền hoặc vuốt từ gót chân lên các đầu ngón chân khoảng 5–10 phút mỗi bên.
Khi bàn chân dần ấm lên, khí huyết cũng được dẫn xuống phía dưới, dương khí trở về với Thận, tâm thần ổn định hơn. Đông y gọi đây là "dẫn hỏa quy nguyên", tức đưa phần hỏa khí đang bốc lên trở về đúng nơi của nó.
Đây cũng là lý do vì sao nhiều cô bác sau khi kiên trì xoa bóp bàn chân mỗi tối thường thấy ngủ ngon hơn, chân đỡ lạnh hơn, tiểu đêm giảm dần, sáng dậy người nhẹ nhõm hơn.
Những người hay đau lưng, mỏi gối, sợ lạnh, tay chân lạnh quanh năm hoặc thường xuyên mất ngủ lại càng nên duy trì thói quen này, bởi tất cả đều có liên quan đến sự suy giảm của Thận khí theo quan niệm Đông y.
Theo bác sĩ Đông y, dưỡng sinh không phải là đợi có bệnh mới chữa, cũng không phải lúc nào cũng cần tìm đến những phương pháp cầu kỳ.
Nhiều khi sức khỏe được vun đắp từ những việc rất giản dị nhưng đúng quy luật tự nhiên. Buổi sáng chải đầu để dương khí thăng phát, khí huyết lên nuôi não, giúp tinh thần minh mẫn.
Buổi tối xoa bóp bàn chân để khí huyết quy nạp về Thận, giúp tâm an, ngủ sâu và phục hồi cơ thể. Một động, một tĩnh; một thăng, một giáng; đó chính là sự hài hòa âm dương mà người xưa đã đúc kết qua hàng nghìn năm dưỡng sinh.
Có thể hôm nay chưa cảm nhận được nhiều thay đổi. Nhưng nếu duy trì đều đặn mỗi ngày, vài tháng rồi vài năm sau, khi cơ thể vẫn còn minh mẫn, chân tay còn ấm, giấc ngủ vẫn sâu, xương khớp vẫn linh hoạt hơn nhiều người cùng tuổi
Kết luận: Người xưa đúc rút câu nói giản dị: "Sáng chải đầu, tối chải chân." Chính những thói quen nhỏ ấy mới là nền tảng để nuôi dưỡng sức khỏe lâu dài, giúp cơ thể khỏe từ gốc và tuổi già đến nhẹ nhàng hơn.
Nguồn tham khảo: Bác sĩ Lê Hữu Tuấn
