Nhiều người trung niên, cao tuổi dùng An Cung với mong muốn là phòng ngừa tai biến đột quỵ. Nhưng bác sĩ cảnh báo An Cung không phòng đột quỵ và cần sử dụng cực kỳ thận trọng.
An Cung Ngưu Hoàng Hoàn là gì?
An Cung Ngưu Hoàng Hoàn là bài thuốc Đông y nổi tiếng với thành phần là ngưu hoàng (sừng trâu), xạ hương, chu sa tác dụng chính thanh nhiệt, giải độc, hỗ trợ cấp cứu và phục hồi ý thức trong y học cổ truyền.
Thành phẩn của An Cung Ngưu Hoàng Hoàn
Ngưu hoàng 100g, sừng trâu nước 200g, xạ hương 25g, trân châu 50g, chu sa 100g, hùng hoàng 100g, hoàng liên 100g, hoàng cầm 100g, chi tử 100g, uất kim 100g, băng phiến 25g, mật ong… luyện thành viên 3g.
Công dụng An Cung Ngưu Hoàng Hoàn
Thanh nhiệt, giải độc, trấn kinh, khai khiếu.
Theo BSNT. Phan Bích Hằng (Khoa Y học cổ truyền, Trường Đại học Y Hà Nội) chia sẻ trên Suckhoe&doisong cho biết: Bài thuốc có nguồn gốc từ Ngô Cúc Thông (đời Thanh), chuyên trị ôn nhiệt bệnh, là những bệnh mang tính nhiệt, truyền nhiễm với các biểu hiện "nội nhiệt", "nội phong", mê sảng, sốt cao co giật - các biểu hiện thường gặp trong các bệnh lý cấp cứu thần kinh thời xưa.
Dùng An Cung Ngưu Hoàng Hoàn để phòng đột quỵ là quan niệm sai lầm, không có cơ sở khoa học
Theo PGS.TS.BS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, khẳng định quan niệm dùng An Cung Ngưu Hoàng Hoàn để phòng tai biến là hoàn toàn sai lầm, bởi mọi loại thuốc đều có thời gian bán hủy và không thể có tác dụng "dự phòng" kéo dài như vậy.
An Cung Ngưu Hoàng Hoàn không nên dùng tuỳ tiện
Trên cổng thông tin của Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 cho biết khoa cấp cứu của bệnh viện đã tiếp nhận không ít trường hợp bệnh nhân đột quỵ được người nhà đưa đến viện trong tình trạng đã tự ý sử dụng An Cung Ngưu Hoàng Hoàn tại nhà. Họ thường chia sẻ rằng “nghe hàng xóm mách” loại thuốc này có tác dụng thần kỳ giúp người bệnh tỉnh táo trở lại.
Khi tiếp nhận, phần lớn các bệnh nhân đã bỏ lỡ “thời gian vàng” để được can thiệp y tế hiệu quả, đặc biệt là trong các trường hợp xuất huyết não.
Thực tế lâm sàng cho thấy, hơn 80% trường hợp tai biến mạch máu não là do nhồi máu não (thể hàn), cần can thiệp nội khoa cấp cứu càng sớm càng tốt.
Việc sử dụng An Cung Ngưu Hoàng Hoàn trong những trường hợp này có thể làm lạnh cơ thể, giảm tưới máu não, thậm chí nguy hiểm nếu bệnh nhân đang bị xuất huyết não – do thuốc chứa một số thành phần có tính chống đông nhẹ, dễ làm nặng thêm tình trạng chảy máu.
Tại sao việc dùng An Cung Ngưu Hoàng Hoàn nên cẩn trọng?
Không những vậy, ACNHH là thuốc chứa dược liệu có tính độc (như chu sa – thủy ngân, hùng hoàng – asen), nếu sử dụng không đúng chỉ định có thể gây hại cho gan, thận, thần kinh.
Nhiều tác dụng phụ đã được ghi nhận: rối loạn tiêu hóa, dị ứng, rối loạn nhịp tim, co giật... Thậm chí, một số sản phẩm trôi nổi trên thị trường bị phát hiện chứa hàm lượng kim loại nặng vượt ngưỡng an toàn.
An Cung Ngưu Hoàng Hoàn dưới góc nhìn Y học cổ truyền
Bác sĩ Hoàng Tùng hiện công tác tại bệnh viện Y học cổ truyền trung ương cho biết: "An cung ngưu hoàng hoàn không sinh ra để điều trị tất cả các trường hợp tai biến. Trong y học cổ truyền, An cung được dùng cho một tình trạng gọi là chứng bế do đàm nhiệt nội bế.
Người bệnh trong thể này thường có biểu hiện như: hôn mê, hàm cứng, mắt trợn hoặc nhắm nghiền, mặt đỏ, mắt đỏ, thở khò khè, đờm dãi nhiều… Đây là một “chứng” trong Đông y, không phải tên của một bệnh cụ thể theo Tây y.
Điều này rất quan trọng.
Vì cùng một biểu hiện hôn mê, thở khò khè, đờm dãi nhiều… có thể gặp trong rất nhiều bệnh khác nhau: nhồi máu não, xuất huyết não, viêm não, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết, viêm phổi nặng, sốt cao co giật…
Trên lâm sàng, có những trường hợp bệnh nhân đã hôn mê, mất khả năng bảo vệ đường thở, đờm dãi ứ đọng, thở khò khè, bác sĩ hồi sức đã phải chuẩn bị đặt ống nội khí quản. Những tình huống như vậy không thể đơn giản nghĩ rằng cứ cho uống An cung là xong.
Theo hướng dẫn sử dụng, An cung là thuốc cấp cứu, không phải thuốc dùng tùy tiện tại nhà. Việc dùng cần có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa Y học cổ truyền, sau khi đánh giá đúng thể bệnh, đúng tình trạng người bệnh.
Có những trường hợp nhồi máu não, xuất huyết não, viêm não, viêm màng não thuộc thể bế chứng thì có thể được cân nhắc sử dụng. Nhưng ngược lại, nếu người bệnh thuộc thể thoát chứng như vã mồ hôi, tay chân lạnh, mạch yếu, huyết áp tụt, SpO₂ tụt, dấu hiệu trụy mạch… thì lại là chống chỉ định.
Cho nên, không thể tranh luận một cách đơn giản rằng “xuất huyết não có dùng được An cung không” hay “nhồi máu não có dùng được An cung không”. Vấn đề không nằm ở tên bệnh, mà nằm ở thể bệnh và tình trạng thực tế của người bệnh tại thời điểm đó.
Cũng cần nói rõ thêm: An cung không có tác dụng làm tan cục máu đông, không ly giải huyết khối, không thay thế thuốc cấp cứu đột quỵ của y học hiện đại".
Khi người nhà có dấu hiệu tai biến, lời khuyên của bác sĩ Hoàng Tùng là đưa người bệnh đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt. Đột quỵ là cuộc chạy đua với thời gian. Chậm một phút có thể mất đi cơ hội hồi phục quý giá.
Kết luận: An cung không phải “thần dược phòng tai biến”. Nó là một thuốc có chỉ định, có chống chỉ định và phải được dùng đúng người, đúng thể, đúng thời điểm.
Bài viết tham khảo nguồn từ bác sĩ: Hoàng Tùng, cổng thông tin của Bệnh viện trung ương quân đội 108
